Król w Nowym Jorku” Chaplina w kinach do piątku

Od piątku, 25 lipca, w polskich kinach pojawi się jeden z ostatnich filmów Charliego Chaplina pt. “Król w Nowym Jorku”. Polscy widzowie zobaczą film w odrestaurowanej cyfrowej wersji  obrazu z nagraną na nowo muzyką.

Tekst/zdjęcia: mate­ria­ły pra­so­we

1

W “Kró­lu w Nowym Jor­ku” z 1957 roku Cha­plin gra Sha­do­va, kró­la euro­pej­skiej Esto­vii, zmu­szo­ne­go do uciecz­ki aż za oce­an. Rola w fil­mie “Król w Nowym Jor­ku” to ostat­nia z jego kre­acji aktor­skich.

Wedle słów tytu­ło­we­go boha­te­ra fil­mu, jed­ną z drob­nych nie­do­god­no­ści w życiu jest rewo­lu­cja. Prze­wrót poli­tycz­ny w ojczyź­nie kró­la Shah­do­va zmu­sza go do uciecz­ki z euro­pej­skiej Estro­vii aż za oce­an. Okra­dzio­ny z pie­nię­dzy przez wła­sne­go pre­mie­ra przy­by­wa do Nowe­go Jor­ku z pusty­mi kie­sze­nia­mi. Nie prze­szka­dza mu to jed­nak w zdo­by­ciu popu­lar­no­ści, szcze­gól­nie gdy  frag­ment jego ide­ali­stycz­ne­go prze­mó­wie­nia emi­tu­je na żywo tele­wi­zja. Obok medial­nej karie­ry król Sha­dhov pozna­je dzie­się­cio­let­nie­go redak­to­ra szkol­nej gaze­ty Ruper­ta (w tej roli syn Cha­pli­na). Chło­piec – mały anar­chi­sta i nie­odrod­ny syn komu­ni­zu­ją­cych rodzi­ców, zaprzy­jaź­nia się z monar­chą. Jed­nak nad tą zaska­ku­ją­cą przy­jaź­nią zaczy­na­ją zbie­rać się ciem­ne, poli­tycz­ne  chmu­ry…

Char­les „Char­lie” Cha­plin uro­dził się w 1889 roku w bied­nej rodzi­nie lon­dyń­skich akto­rów. Alko­ho­lizm ojca, cho­ro­ba psy­chicz­na mat­ki, tułacz­ka po przy­tuł­kach nie dały mu łatwe­go star­tu w życiu, ale zapew­ni­ły cen­ne doświad­cze­nie i dużą siłę prze­bi­cia. Po 110 latach od debiu­tu (w roli gaze­cia­rza w „Jim: a Roman­ce of Coc­kay­ne”) Sir Cha­plin uzna­wa­ny jest zaiko­nę kina, naj­więk­sze­go kome­dio­we­go akto­ra, któ­ry w nie­od­łącz­nym melo­ni­ku bawi i wzru­sza coraz to nowe poko­le­nia.

Prze­ło­mem w karie­rze sce­nicz­nej Cha­pli­na było nawią­za­nie współ­pra­cy z Key­sto­ne Stu­dio i wyjazd do Ame­ry­ki. Wystę­pu­jąc w krót­ko­me­tra­żo­wych fil­mach, szyb­ko prze­jął ich reży­se­ro­wa­nie oraz autor­stwo sce­na­riu­szy, same­mu two­rząc  kil­ka­dzie­siąt arcy­dzieł bur­le­ski. Jego ówcze­sny boha­ter Tramp – bie­dak o zło­tym ser­cu – bywa włó­czę­gą, żoł­nie­rzem, kel­ne­rem, mala­rzem; w 1921 opie­ku­je się sie­ro­tą, a film „Brzdąc” sta­je się wiel­kim hitem kina nie­me­go.  Cha­plin wzmac­nia swo­ją pozy­cję na tyle, by wraz z inny­mi gwiaz­da­mi zało­żyć stu­dio fil­mo­we. Od 1923 roku w Uni­ted Artist powsta­wa­ły jego wszyst­kie peł­no­me­tra­żo­we fil­my. Pierw­szym arcy­dzie­łem, poka­zy­wa­nym w rok po pre­mie­rze w 50 kra­jach, sta­ła się „Gorącz­ka zło­ta” z 1925 roku. Ta wiel­ka pro­duk­cja z set­ka­mi sta­ty­stów i słyn­ną sce­ną jedze­nia buta szyb­ko zaro­bi­ła 5 mln. dola­rów, sumę wów­czas ogrom­ną. Choć era kina nie­me­go nie­uchron­nie prze­mi­nę­ła, Cha­plin poka­zu­jąc w 1931 roku kolej­ny film –„Świa­tła wiel­kie­go mia­sta” – nie uległ nowej modzie. Ten i spo­łecz­ną komedię„Dzisiejsze cza­sy” z 1936 roku nagrał bez dia­lo­gów, na co pozwo­lić sobie mógł tyl­ko tak genial­ny twór­ca jak on.

Pierw­sze trzy mał­żeń­stwa Cha­pli­na, w tym z gwiaz­dą „Dyk­ta­to­ra” – Pau­let­te God­dard, oka­za­ły się nie­szczę­śli­we. Czwar­te, zawar­te z  36 lat młod­szą Ooną O’Ne­ill, prze­trwa­ło oskar­że­nie Cha­pli­na o nie­ślub­ne dziec­ko z nie­let­nią oraz pomó­wie­nie o komu­nizm. Powo­jen­na poli­ty­ka wewnętrz­na USA spo­wo­do­wa­ła, że Cha­pli­no­wi odmó­wio­no wjaz­du, gdy w 1952 roku wra­cał z lon­dyń­skiej pre­mie­ry swo­je­go kolej­ne­go wiel­kie­go hitu „Świa­tła ram­py”. Komik wraz z żoną i ośmior­giem dzie­ci posta­no­wił zamiesz­kać w Szwaj­ca­rii.

Ostat­nie lata życia arty­sty – Cha­plin zmarł w 1977 roku – to czas zarów­no poli­tycz­nej reha­bi­li­ta­cji jak i licz­nych arty­stycz­nych hoł­dów. Zosta­je odzna­czo­ny Orde­rem Legii Hono­ro­wej a przez kró­lo­wą Elż­bie­tę II tytu­łem szla­chec­kim. Symp­to­ma­tycz­ne sta­je się przy­zna­nie Cha­pli­no­wi w 1972 roku Hono­ro­we­go Osca­ra „za nie­oce­nio­ny wkład w sztu­kę fil­mo­wą całe­go stu­le­cia”. Cha­plin po 20 latach try­um­fal­nie wró­cił do Sta­nów Zjed­no­czo­nych, by po odbio­rze Nagro­dy Ame­ry­kań­skiej Aka­de­mii Fil­mo­wej wysłu­chać 12 minu­to­wej owa­cji – naj­dłuż­szej w histo­rii.

unnamed (1)

KRÓL W NOWYM JORKU – pre­mie­ra w pol­skich kinach 25 lip­ca 2014
Dys­try­bu­cja w Pol­sce: Art-House

tytuł ory­gi­nal­ny: A King in New York

Reżyseria/Scenariusz/Produkcja/Muzyka: Char­les Cha­plin 
Zdję­cia:  Geo­r­ges Péri­nal
Wystę­pu­ją:
Char­les Cha­plin Król Shah­dov
Maxi­ne Audley Kró­lo­wa Ire­ne
Jer­ry Desmon­de Pre­mier Voudel
Dawn Addams Ann Kay 
Micha­el Cha­plin Rupert Maca­bee
John McLa­ren Ojciec Ruper­ta

For Vers-24, War­saw

_____

POLECAJCIE:



Komentarze

komen­ta­rzy