Właściwości odżywcze winogron

Wino­gro­na to naj­bar­dziej popu­lar­ne owo­ce na całym świe­cie. W zależ­no­ści od odmia­ny oraz zawar­to­ści barw­ni­ków owo­ce wino­ro­śli mogą mieć róż­ną bar­wę: od zie­lo­nej, przez róż­ne odcie­nie fio­le­tu, aż po ciem­no­gra­na­to­wą. Wino­gro­na wyko­rzy­sty­wa­ne są mię­dzy inny­mi do pro­duk­cji win, octu win­ne­go, soków czy ole­jów (z pestek). Zawie­ra­ją duże ilo­ści wita­min z gru­py B oraz wita­mi­ny C i A. Ponad­to są dobrym źró­dłem pota­su, fos­fo­ru, wap­nia, magne­zu, cyn­ku oraz żela­za. Na uwa­gę zasłu­gu­je fakt, że są jed­ny­mi z nie­licz­nych owo­ców, któ­re zawie­ra­ją nie­zbęd­ny do pra­wi­dło­we­go funk­cjo­no­wa­nia naszej tar­czy­cy jod. Co jesz­cze spra­wia, że są tak wyjąt­ko­we? Prze­ko­naj­cie się sami.

Wino­rośl wła­ści­wa jest rośli­ną dłu­go­wiecz­ną i zara­zem jed­ną z naj­star­szych roślin upraw­nych. Jej owoc to soczy­sta jago­da, zawie­ra­ją­ca kil­ka nasion. Owo­ce w zależ­no­ści od odmia­ny oraz zawar­to­ści barw­ni­ków mają róż­ną bar­wę: od żół­tej, przez zie­lo­ną i czer­wo­ną, aż po gra­na­to­wo-fio­le­to­wą. Świe­że wino­gro­na są boga­te w węglo­wo­da­ny, wita­mi­nę C, karo­ten, wita­mi­ny z gru­py B oraz pek­ty­ny i garb­ni­ki. Swo­ją popu­lar­ność wino­gro­na zawdzię­cza­ją przede wszyst­kim poli­fe­no­lom, któ­re bar­dzo korzyst­nie wpły­wa­ją na nasze zdro­wie. Węglo­wo­da­ny pro­ste zawar­te w wino­gro­nach to glu­ko­za i fruktoza.

Wino­gro­na spo­ży­wa­my w posta­ci suro­wych owo­ców, w posta­ci suszo­nej (rodzyn­ki), a tak­że wyko­rzy­stu­je­my je do pro­duk­cji wina. Rodzyn­ki zawie­ra­ją duże ilo­ści cukru (glu­ko­za i fruk­to­za) oraz kwa­sy: wino­wy i jabł­ko­wy. Z nasion wino­gron otrzy­mu­je­my boga­ty w kwas lino­le­no­wy olej, zapo­bie­ga­ją­cy roz­wo­jo­wi cho­rób ukła­du krążenia.

Skład­ni­ki odżyw­cze zawar­te w winogronach

Skład­ni­ki odżyw­cze zawar­te w wino­gro­nach mogą róż­nić się ze wzglę­du na warun­ki upra­wy oraz gatu­nek i odmia­nę. Do naj­istot­niej­szych skład­ni­ków odżyw­czych zawar­tych w wino­gro­nach należą:

• Reswe­ra­trol – jest jed­nym z naj­sil­niej­szych anty­ok­sy­dan­tów, któ­re chro­nią przed rakiem okręż­ni­cy i pro­sta­ty, cho­ro­bą wień­co­wą ser­ca oraz cho­ro­bą Alzhe­ime­ra. Bada­nia wyka­za­ły, że reswe­ra­trol zmniej­sza ryzy­ko wystą­pie­nia uda­ru poprzez zmia­nę mecha­ni­zmów wewnątrz naczyń krwionośnych.
• Anto­cy­ja­ny – poli­fe­no­lo­wy prze­ciw­u­tle­niacz obec­ny w czer­wo­nych wino­gro­nach. Ma dzia­ła­nie anty­aler­gicz­ne, prze­ciw­za­pal­ne, anty­bak­te­ryj­ne oraz wyka­zu­je dzia­ła­nie przeciwnowotworowe.
• Kate­chi­ny – obec­ne szcze­gól­nie w zie­lo­nych odmia­nach winogron.
• Kwa­sy: cytry­no­wy, jabł­ko­wy, wino­wy – mają dzia­ła­nie moczopędne,
• Żela­zo,
• Jod,
• Magnez,
• Wapń,
• Potas,
• Wita­mi­ny z gru­py B,
• Wita­mi­na C,
• Wita­mi­na A,
• Błon­nik pokar­mo­wy w posta­ci pek­tyn i garbników.

Wino­gro­na – wła­ści­wo­ści zdro­wot­ne 

1. Zapo­bie­ga­ją roz­wo­jo­wi nowo­two­rów – sil­ne prze­ciw­u­tle­nia­cze zawar­te w wino­gro­nach (poli­fe­no­le) mogą spo­wol­nić lub zapo­biec roz­wo­jo­wi wie­lu nowo­two­rów, w tym raka prze­ły­ku, płuc, gar­dła, trzust­ki oraz prostaty.
2. Zapo­bie­ga­ją roz­wo­jo­wi cho­rób ser­ca – dwa sil­ne prze­ciw­u­tle­nia­cze – reswe­ra­trol i kwer­ce­ty­na – neu­tra­li­zu­ją dzia­ła­nie wol­nych rod­ni­ków, pod­wyż­sza­ją stę­że­nie frak­cji cho­le­ste­ro­lu HDL oraz hamu­ją utle­nia­nie frak­cji LDL, co wią­że się z zapo­bie­ga­niem roz­wo­jo­wi miaż­dży­cy, uda­ru mózgu i zawa­ło­wi ser­ca. Zawar­tość błon­ni­ka pokar­mo­we­go oraz pota­su tak­że korzyst­nie wpły­wa na pra­cę ser­ca i zmniej­sza ryzy­ko cho­rób ukła­du krążenia.
3. Korzyst­nie wpły­wa­ją na kości – zawar­te w wino­gro­nach miedź, żela­zo, man­gan i wapń wpły­wa­ją na wytrzy­ma­łość kości. Włą­cze­nie wino­gron do die­ty może w przy­szło­ści zapo­biec roz­wo­jo­wi osteoporozy.
4. Zapo­bie­ga­ją roz­wo­jo­wi nad­ci­śnie­nia tęt­ni­cze­go – odpo­wied­nia ilość pota­su w die­cie może zapo­biec roz­wo­jo­wi nad­ci­śnie­nia tęt­ni­cze­go. Ze wzglę­du na dużą zawar­tość pota­su wino­gro­na są pole­ca­ne oso­bom zma­ga­ją­cym się z wyso­kim ciśnie­niem krwi.
5. Chro­nią przed roz­wo­jem cukrzy­cy typu 2 – bada­nie opu­bli­ko­wa­ne w Bri­tish Medi­cal Jour­nal w 2013 roku wyka­za­ło, że nie­któ­re owo­ce mogą zmniej­szyć ryzy­ko wystą­pie­nia cukrzy­cy typu 2 u osób doro­słych. Naukow­cy odkry­li, że spo­ży­wa­nie trzech por­cji tygo­dnio­wo takich owo­ców jak: borów­ki, wino­gro­na, jabł­ka i grusz­ki zmniej­sza ryzy­ko wystą­pie­nia cukrzy­cy typu 2 o 7%.
6. Eli­mi­nu­ją zapar­cia – spo­ży­wa­nie żyw­no­ści o dużej zawar­to­ści wody, takich jak wino­gro­na, arbu­zy i melo­ny poma­ga w nawad­nia­niu orga­ni­zmu i regu­lar­nych wypróż­nie­niach. Wino­gro­na zawie­ra­ją rów­nież błon­nik, któ­ry jest nie­zbęd­ny do wal­ki z zaparciami.

Olej z pestek winogron

Olej z pestek wino­gron zawie­ra duże ilo­ści nie­na­sy­co­nych kwa­sów tłusz­czo­wych: ole­ino­we­go, pal­mi­ty­no­we­go i lino­le­no­we­go, któ­re odgry­wa­ją istot­ną rolę w pro­fi­lak­ty­ce cho­rób ukła­du krą­że­nia. Obni­ża­ją stę­że­nie cho­le­ste­ro­lu LDL we krwi i zapo­bie­ga­ją roz­wo­jo­wi miaż­dży­cy. Ponad to olej z pestek wino­gron jest boga­tym źró­dłem wita­mi­ny E. Moż­na go uży­wać na zim­no i na gorą­co, nie zmie­nia sma­ku potraw. Wino­gro­na mają niski indeks gli­ke­micz­ny (IG= 45), jed­nak ze wzglę­du na dużą ilość cukru (głów­nie łatwo przy­swa­jal­nej glu­ko­zy i fruk­to­zy) oso­by cho­ru­ją­ce na cukrzy­cę powin­ny ich unikać.

Tekst: Mar­ty­na Ludwiniak
Zdję­cia: Vers-24

Komentarze

komentarzy