Vers-24

Zaburzenie osobowości z pogranicza to zaburzenie zdrowia psychicznego, które ma wpływ zarówno na sposób myślenia i odczuwania siebie, jak i innych. Osobowość borderline to cała gama niestabilnych, intensywnych związków, zniekształconego obrazu siebie, skrajnych emocji i zbyt intensywnej impulsywności.

Dosłow­ne tłu­ma­cze­nie nazwy tego zabu­rze­nia ozna­cza „oso­bo­wość z pogra­ni­cza”. Ter­min ten został wpro­wa­dzo­ny przez Rober­ta Kni­ght, w celu opi­sa­nia i zba­da­nia oso­bo­wo­ści osób, u któ­rych zabu­rze­nia psy­chicz­ne mie­ści­ły się pomię­dzy zabu­rze­nia­mi psy­cho­tycz­ny­mi a neu­ro­tycz­ny­mi. Stan emo­cjo­nal­ny tych osób okre­śla się jako „sta­bil­na nie­sta­bil­ność”, ponie­waż mino, że nie­ustan­nie się on zmie­nia, to jed­no­cze­śnie jest sta­bil­ny. Oso­by z bor­der­li­ne odczu­wa­ją sil­ny lęk przed porzu­ce­niem, mają trud­no­ści z tole­ro­wa­niem samot­no­ści. Jed­nak impul­syw­ność i czę­ste waha­nia nastro­ju powo­du­ją, że trud­no im zbu­do­wać peł­ne miło­ści i trwa­łe związ­ki. Ten typ zabu­rzeń oso­bo­wo­ści roz­po­czy­na się zwy­kle we wcze­snej doro­sło­ści. W mia­rę dora­sta­nia stan ten może się pogar­szać. Bor­der­li­ne wystę­pu­je u oko­ło 2% doro­słych, przy czym znacz­nie czę­ściej doty­ka kobie­ty. Oso­by z tym typem oso­bo­wo­ści wyka­zu­ją wyso­kie wskaź­ni­ki zacho­wań samo­oka­le­cza­ją­cych się i pod­wyż­szo­ną licz­bę prób samo­bójstw oraz zakoń­czo­nych samo­bójstw. Wraz z wie­kiem ten­den­cja do tych zacho­wań male­je, jed­nak nie jest rów­na zeru. 

Ludzie z zabu­rze­nia­mi oso­bo­wo­ści z pogra­ni­cza doświad­cza­ją nie­ustan­nych wahań nastro­ju, mają zabu­rzo­ny obraz sie­bie i rze­czy­wi­sto­ści, któ­ra ich ota­cza. W rezul­ta­cie ich zain­te­re­so­wa­nia i war­to­ści szyb­ko ule­ga­ją zmia­nie. Oso­by te mają tak­że ten­den­cję do postrze­ga­nia wszyst­kich rze­czy w skraj­no­ści, przy­kła­do­wo wszyst­ko jest albo dobre albo złe. Ich opi­nie na temat innych ludzi rów­nież mogą się szyb­ko zmie­niać. Oso­ba, któ­ra jed­ne­go dnia jest postrze­ga­na jako przy­ja­ciel, kolej­ne­go może zostać uzna­na za wro­ga. Te nie­ustan­nie zmie­nia­ją­ce się uczu­cia mogą pro­wa­dzić do inten­syw­nych i nie­sta­bil­nych rela­cji. Ludzie z bor­der­li­ne mają zazwy­czaj sil­ne rela­cje z przyjaciółmi
i rodzi­ną, któ­re cha­rak­te­ry­zu­ją się wie­lo­ma kon­flik­ta­mi, kłót­nia­mi i czę­stym roz­pa­dem. Oso­by te są tak­że bar­dzo wraż­li­we na porzu­ce­nie, odczu­wa­ją inten­syw­ny lęk przed opusz­cze­niem przez bli­skich. Zwy­kle pro­wa­dzi to do trud­no­ści z ufa­niem komu­kol­wiek i może powo­do­wać głę­bo­kie zabu­rze­nia rela­cji inter­per­so­nal­nych. Obraz wła­sny osób z tym zabu­rze­niem jest cha­otycz­ny – brak sta­bil­no­ści uczuć wzglę­dem same­go sie­bie powo­du­je, że jed­ne­go dnia czu­ją się ze sobą dobrze, a inne­go się nie­na­wi­dzą. Nie­sta­bil­ność emo­cjo­nal­na jest klu­czo­wą cechą osób z bor­der­li­ne. Zmia­ny nastro­ju mogą trwać od kil­ku minut do kil­ku dni. Jej wystę­po­wa­nie zwią­za­ne jest z podej­mo­wa­niem ryzy­kow­nych i impul­syw­nych zacho­wań, takich jak nad­uży­wa­nie alko­ho­lu lub nar­ko­ty­ków, samo­oka­le­cze­nie się oraz podej­mo­wa­nie prób samobójczych.

Cho­ciaż przy­czy­na zabu­rzeń oso­bo­wo­ści typu bor­der­li­ne nie jest zna­na, uwa­ża się, że zarów­no czyn­ni­ki śro­do­wi­sko­we, jak i gene­tycz­ne odgry­wa­ją rolę w pre­dys­po­no­wa­niu do jej wystą­pie­nia. Bada­nia poka­zu­ją, że wie­le osób zgła­sza w wywia­dzie prze­moc fizycz­ną, zanie­dba­nie lub sepa­ra­cję od rodzi­ców. Wię­cej niż poło­wa pacjen­tów twier­dzi, że były wyko­rzy­sty­wa­ne sek­su­al­nie. Lecze­nie zabu­rzeń oso­bo­wo­ści typu bor­der­li­ne obej­mu­je psy­cho­te­ra­pię (indy­wi­du­al­ną i gru­po­wą), leki oraz wspar­cie dla rodzi­ny. 

Tekst: Mar­ty­na Ludwiniak

PRZECZYTAJ:

Toksyczni ludzie. Jak ich rozpoznać?

Poranne nawyki, od których warto zacząć dzień

Komentarze

komentarzy